Негізгі тұжырымдар
- Тейк-профит ордері ашық мәмілені автоматты түрде жабады: баға белгіленген пайда деңгейіне жеткенде іске қосылады, сондықтан экранды үздіксіз бақылаудың қажеті жоқ.
- Ұзын позициядағы тейк-профит кіру бағасынан жоғары орналасады, ал қысқа позициядағы тейк-профит кіру бағасынан төмен қойылады.
- Брокерлер тейк-профитті әртүрлі тәсілмен орындайды: лимиттік ордер немесе нарықтық ордер ретінде, сондықтан нақты орындалу бағасына кепілдік берілмейді.
- Тейк-профит пен стоп-лосс жұптасып жұмыс істейді: баға қай деңгейге бірінші жетсе, мәміле сол жерде жабылады.
- Тейк-профитті стоп-лоссқа дейінгі қашықтықтан екі есе алыс орналастыру тәуекел мен табыс арақатынасын 1:2 етеді. Бұл жиі қолданылатын мысал, міндетті ереже емес.
Тейк-профит ордері дегеніміз не?
Тейк-профит ордері баға белгіленген пайда деңгейіне жеткенде ашық мәмілені автоматты түрде жабуға арналған. Тейк-профит ордері көбіне TP деп қысқартылады. Трейдерлер тейк-профит ордерлерін форекс және CFD саудасында қолданады. Тейк-профитті мәмілені ашқан кезде орнатуға немесе ашық мәмілеге кейін қосуға болады.
Тейк-профит ордері баға тиісті деңгейге жеткен кезде трейдердің экран алдында отыруын қажет етпейді. Платформа бағаны қадағалап, мәмілені таңдалған деңгейде жабады. Осылайша нарық кері бұрылып үлгермей тұрып пайда бекітіледі.
Тейк-профит пен пайда нысанасы бір ұғым емес. Пайда нысанасы трейдер көздейтін бағаны білдіреді, ал тейк-профит сол бағаға қойылған ордер болып саналады. Трейдер пайда нысанасын ойша белгілеп, ордерді мүлде қоймауы да мүмкін. Мұндай жағдайда мәміле автоматты түрде жабылмайды. Трейдерлердің көбі тейк-профитпен бірге стоп-лосс қояды. Ол кіру бағасының қарама-қарсы жағында орналасып, мәмілені белгіленген шығын деңгейінде жабады.
Баға тейк-профит деңгейіне жеткен сәтте не болатыны мәміленің бағытына және брокердің ордерді қалай орындайтынына байланысты.
Тейк-профит ордері қалай жұмыс істейді?
Тейк-профит ордері сауда платформасында баға тейк-профит деңгейіне жеткенше күтіп тұрады, содан кейін платформа мәмілені толығымен автоматты түрде жабады. MT5 платформасының ресми анықтамалығына сәйкес, MT4 және MT5 платформаларында тейк-профит брокердің серверінде сақталады. Сондықтан платформаңыз жабық тұрса да, тейк-профит жұмыс істей береді.
Ұзын және қысқа позициялардағы тейк-профит
Ұзын позициядағы тейк-профит кіру бағасынан жоғары, ал қысқа позициядағы тейк-профит кіру бағасынан төмен орналасады. Тейк-профит ұзын позицияны жоғарырақ бағамен сату арқылы, ал қысқа позицияны төменірек бағамен қайта сатып алу арқылы жабады.
MT4 және MT5 платформаларының ресми анықтамалықтарына сәйкес, бұл платформалар ұзын позицияның тейк-профитін Bid бағасымен, ал қысқа позицияның тейк-профитін Ask бағасымен салыстырады. Bid сату бағасын, Ask сатып алу бағасын білдіреді, ал осы екі бағаның айырмасы спред деп аталады.
| Сипаттама | Ұзын позиция | Қысқа позиция |
|---|---|---|
| Тейк-профиттің орналасуы | Кіру бағасынан жоғары | Кіру бағасынан төмен |
| Мәмілені жабу тәсілі | Сату | Қайта сатып алу |
| Стоп-лосстың орналасуы | Кіру бағасынан төмен | Кіру бағасынан жоғары |
| MT4 және MT5 платформаларында тейк-профитті іске қосатын баға | Bid бағасы | Ask бағасы |

Тейк-профит ордері қалай орындалады?
Брокерге байланысты тейк-профит ордері лимиттік ордер немесе нарықтық ордер ретінде орындалады. Лимиттік ордер мәмілені тейк-профит бағасымен немесе одан тиімді бағамен жабады. Нарықтық ордер мәмілені келесі қолжетімді бағамен жабады. Баға жылдам өзгеретін немесе өтімділігі төмен нарықта бұл баға тейк-профит деңгейінен сәл өзгеше болуы мүмкін. Белгіленген баға мен орындалу бағасының айырмасы сырғу деп аталады.
Сатып алушылар мен сатушылар аз қатысатын, өтімділігі төмен нарықта ірі мәміле бөліктерге бөлініп орындалуы да мүмкін. MT5 платформасының ресми анықтамалығында әр нарық үшін орындалу режимін брокер белгілейтіні айтылған. Сондықтан нақты бағаға сенім артпас бұрын платформаңызда тейк-профиттің қалай орындалатынын тексеріңіз.
Баға тейк-профит деңгейіне жетпесе не болады?
Баға тейк-профит деңгейіне жетпесе, тейк-профит ордері күшінде қалады, ал мәміле ашық тұрады. Ашық мәміле баға стоп-лоссқа жеткенде, оны өзіңіз жапқанда немесе баға ақырында тейк-профит деңгейіне жеткенде ғана жабылады. Баға тейк-профитке бірнеше пипс жетпей кері бұрылуы мүмкін. Сондықтан баға жиі тоқтайтын деңгейден сәл әрі қойылған тейк-профит мүлде іске қосылмауы ықтимал.
Дөңгелек сандармен берілген есептік мысал ұзын және қысқа позицияларда бұл тетіктің қалай жұмыс істейтінін толық көрсетеді.
Тейк-профит ордерінің мысалы
Төмендегі тейк-профит ордерінің мысалында шартты валюта жұбы мен дөңгелек сандар қолданылған. Ол тек түсіндіру мақсатында берілген. Трейдер ұзын позицияны 1.2000 бағасымен ашып, стоп-лоссты 1.1950 деңгейіне, ал тейк-профитті 1.2100 деңгейіне қояды. Стоп-лосс кіру бағасынан 50 пипс төмен, ал тейк-профит 100 пипс жоғары орналасады. Пипс көптеген валюта жұптарындағы бағаның ең кіші стандартты қадамын білдіреді. Бұл мысалда ол 0.0001-ге тең.
Баға алдымен 1.2100 деңгейіне көтерілсе, тейк-профит мәмілені 100 пипс пайдамен жабады. Баға алдымен 1.1950 деңгейіне түссе, стоп-лосс мәмілені 50 пипс шығынмен жабады. Трейдер 100 пипс табу үшін 50 пипсті тәуекелге тігеді, яғни тәуекел мен табыс арақатынасы 1:2 болады.
Қысқа позицияда осының бәрі керісінше болады. 1.2000 бағасымен сатқан трейдер тейк-профитті 100 пипс төмен, 1.1900 деңгейіне, ал стоп-лоссты 50 пипс жоғары, 1.2050 деңгейіне қояды. Осылайша тәуекел мен табыс арақатынасы 1:2 болып қалады.
| Сипаттама | Ұзын позиция | Қысқа позиция |
|---|---|---|
| Кіру бағасы | 1.2000 | 1.2000 |
| Стоп-лосс | 1.1950 (50 пипс) | 1.2050 (50 пипс) |
| Тейк-профит | 1.2100 (100 пипс) | 1.1900 (100 пипс) |
| Тәуекел мен табыс арақатынасы | 1:2 | 1:2 |
Бұл мысалда 100 пипс болатын тұрақты қашықтық қолданылды. Ендігі сұрақ: трейдерлер бұл қашықтықты бастапқыда қалай таңдайды?
Тейк-профит деңгейін қалай белгілеуге болады?
Тейк-профит деңгейін жорамалмен емес, график көрсететін бағаға, мысалы, қарсылық деңгейіне немесе стоп-лосс қашықтығының белгілі бір еселігіне қойыңыз. Саудада пайданы қалай бекіту керектігін шешу стратегияның кеңірек мәселесі болып саналады. Тейк-профит стратегиясында көбіне төмендегі төрт әдістің екеуі не одан көбі қатар қолданылады.
Қолдау және қарсылық деңгейлері
Қолдау және қарсылық деңгейлері тейк-профитті баға графигінде бұрын сыналған деңгейге қоюға мүмкіндік береді. Қарсылық бұрын бағаның өсуі тоқтаған деңгейді, ал қолдау бағаның төмендеуі тоқтаған деңгейді білдіреді. Ұзын позицияда тейк-профитті қарсылықтан сәл төмен, ал қысқа позицияда қолдаудан сәл жоғары орналастырыңыз. Баға көбіне көптеген трейдер бақылайтын деңгейге сәл жетпей бұрылады. Сондықтан сол деңгейге жеткізбей қойылған тейк-профиттің орындалу ықтималдығы жоғарырақ.

Тәуекел мен табыс арақатынасы
Тәуекел мен табыс арақатынасы әдісінде тейк-профит стоп-лосс қашықтығының белгілі бір еселігіне қойылады. Демек, бұл деңгей графикке емес, капиталды басқару қағидаларына сүйеніп анықталады.
Ұзын позицияның тейк-профиті = кіру бағасы + (кіру бағасы − стоп-лосс бағасы) × коэффициент
Қысқа позицияның тейк-профиті = кіру бағасы − (стоп-лосс бағасы − кіру бағасы) × коэффициент
Кіру бағасы 1.2000, стоп-лосс 1.1950, ал коэффициент 2 болса, ұзын позицияның тейк-профиті 1.2000 + (0.0050 × 2) = 1.2100 болады. 1:2 немесе 1:3 арақатынасы жиі мысал ретінде келтіріледі, бірақ бұл міндетті ереже емес. Өйткені арақатынас ұлғайған сайын тейк-профит іске қосылғанша баға жүріп өтуі тиіс қашықтық та артады.

Графикалық үлгілердің нысаналары
Графикалық үлгі бойынша нысана белгілеу әдісінде тейк-профит баға үлгі шекарасын бұзып өткеннен кейін әдетте жүріп өтетін қашықтыққа қойылады. Үшбұрыш үлгісінде көптеген трейдер ұзын позиция үшін үшбұрыштың биіктігін бұзып өту бағасына қосады, ал қысқа позиция үшін сол бағадан алып тастайды. Графикалық үлгінің нысанасы бағаның бұрынғы қозғалысына негізделген бағдар ғана, сондықтан баға оған жетпей тоқтауы мүмкін.
Баға, пипс немесе пайыз түріндегі қашықтық
Платформалардың көбінде трейдерлер тейк-профитті нақты баға, пипспен берілген қашықтық, кіру бағасынан пайыздық ауытқу немесе ақшалай сома түрінде белгілей алады. Кейбір трейдерлер тейк-профит қашықтығын нарықтың орташа қозғалыс ауқымына, мысалы, орташа шынайы диапазонға (ATR) сүйеніп анықтайды. Осылайша тейк-профит сол нарықтағы қалыпты қозғалыс қашықтығына сай келеді.
Тейк-профит деңгейі таңдалғаннан кейінгі қадам: оны сауда платформасына енгізу.
MT4 және MT5 платформаларында тейк-профит ордерін қалай қоюға болады?
MT4 немесе MT5 платформасында тейк-профит ордерін қою үшін ордер терезесіндегі «Take Profit» өрісіне бағаны енгізіп, содан кейін графиктегі тейк-профит сызығын тексеріңіз.
1-қадам: тейк-профитті қою үшін ордер терезесін ашыңыз
Жаңа мәміле үшін «New Order» терезесін, ал ашық мәміле үшін «Modify» терезесін ашыңыз. MT5 платформасында жаңа мәміле ашу үшін F9 пернесін басыңыз. MT5 платформасындағы ашық мәмілені өзгерту үшін «Toolbox» терезесінің «Trade» қойындысында мәмілені тінтуірдің оң жақ түймесімен басып, «Modify or Delete» пәрменін таңдаңыз. MT4 платформасында «Terminal» терезесіндегі ашық мәмілені тінтуірдің оң жақ түймесімен басып, «Modify or Delete Order» пәрменін таңдаңыз.
2-қадам: тейк-профит бағасын енгізіңіз
«Take Profit» өрісіне тейк-профит бағасын енгізіңіз: ұзын позицияда ағымдағы бағадан жоғары, ал қысқа позицияда одан төмен болуы керек. Содан кейін жаңа мәміле үшін сатып алу немесе сату түймесін, ал ашық мәміле үшін «Modify» түймесін басыңыз. MT5 платформасында тейк-профиттің жарамды деңгейі енгізілмейінше «Modify» түймесі белсенді болмайды.
3-қадам: графиктегі тейк-профит сызығын тексеріңіз
Графикте таңдалған бағада тейк-профит сызығы пайда болғанын тексеріңіз. Платформа баптауларындағы «Show trade levels» параметрі қосулы болса, тейк-профит сызығын басқа бағаға сүйреп апаруға болады. MT5 платформасының ресми анықтамалығына сәйкес, MT5 платформасындағы бір рет басу арқылы сауда жасау функциясы мәмілені тейк-профитсіз ашады. Сондықтан тейк-профитті мәміле ашылғаннан кейін қосыңыз.

Осы ордер терезесінде «Take Profit» өрісінің жанында «Stop Loss» өрісі де бар. Бұл екі ордер жұптасып жұмыс істейді.
Ордер қою туралы толығырақ MT4 платформасын пайдалану және MT5 платформасын пайдалану нұсқаулықтарынан оқыңыз.
Тейк-профит пен стоп-лосс бірге қалай жұмыс істейді?
Тейк-профит мәмілені белгіленген пайда деңгейінде, ал стоп-лосс белгіленген шығын деңгейінде жабады. Баға қай деңгейге бірінші жетсе, мәміле сол жерде жабылады. Стоп-лосс пен тейк-профитті бірге орнату әр мәмілеге кірмей тұрып екі бағытта да жоспарлы шығу деңгейін белгілеуге мүмкіндік береді.
MT4 және MT5 платформаларында тейк-профит пен стоп-лосс мәміленің өзіне тиесілі өрістер ретінде берілген, сондықтан мәміле жабылғанда екі ордер де жойылады. Ал шығуға арналған бұл екі ордер бөлек берілетін платформаларда «бірі орындалса, екіншісі жойылады» (OCO) байланысы бірінші ордер орындалғаннан кейін екіншісін жояды.
Тейк-профит пен стоп-лосс қашықтықтары мәмілеге кірмей тұрып тәуекел мен табыс арақатынасын да анықтайды. Кәдімгі стоп-лосс жабылу бағасына кепілдік бермейді, өйткені баға алшақтығы мен сырғу салдарынан стоп-лосс тиімсіздеу бағамен орындалуы мүмкін. Стоп-лосс нұсқаулығында стоп-лоссты орналастыру және оның түрлері толық қарастырылады.
Тейк-профит пен стоп-лосстың айырмашылығы
Тейк-профиттің міндеті стоп-лоссқа қарама-қарсы, сондықтан әр мәміледе бұл екі ордер кіру бағасының екі жағында орналасады.
| Сипаттама | Тейк-профит | Стоп-лосс |
|---|---|---|
| Мақсаты | Мәмілені белгіленген пайда деңгейінде жабады | Мәмілені белгіленген шығын деңгейінде жабады |
| Ұзын позицияда орналасуы | Кіру бағасынан жоғары | Кіру бағасынан төмен |
| Қысқа позицияда орналасуы | Кіру бағасынан төмен | Кіру бағасынан жоғары |
| Әдеттегі орындалуы | Брокерге байланысты лимиттік немесе нарықтық ордер ретінде | Іске қосылғаннан кейін нарықтық ордер ретінде; баға алшақтығынан кейін тиімсіздеу бағамен орындалуы мүмкін |
| Негізгі тәуекелі | Баға әрі қарай жылжымай тұрып мәмілені жабады | Баға жылдам өзгеретін нарықта тиімсіздеу бағамен орындалуы мүмкін |
Екі ордер де қойылғаннан кейінгі сұрақ: тейк-профит трейдерге не береді және оның қандай кемшіліктері бар?
Тейк-профит ордерлерінің артықшылықтары мен кемшіліктері
Тейк-профит ордері пайданы автоматты түрде бекітеді, бірақ баға сізге тиімді бағытта әрі қарай жылжымай тұрып мәмілені жауып тастауы да мүмкін.
| Артықшылықтары | Кемшіліктері |
|---|---|
| Баға кері бұрылмай тұрып пайданы бекітеді | Баға тейк-профит деңгейінен әрі қарай жылжыса, қосымша пайдадан қағады |
| Экран алдында болмаған кезде де жұмыс істейді | Өтімділігі төмен немесе баға жылдам өзгеретін нарықта дәл белгіленген бағамен орындалуға кепілдік берілмейді |
| Мәміледен шығар кезде эмоция мен күмәнға жол бермейді | Позицияны ұзақ мерзім ұстауға қолайлылығы төмен |
| Стоп-лосспен бірге мәмілеге кірмей тұрып тәуекел мен табыс арақатынасын белгілейді | Тым алыс қойылған тейк-профитке баға сирек жетуі мүмкін |
Тейк-профиттің ең үлкен артықшылығы: экран алдында болмасаңыз да, түнде немесе жиналыс кезінде де ордер жұмыс істей береді. Тейк-профитті алдын ала орнату тағы біраз пайда күтіп, позицияны ұстай тұруға деген құлшынысты да жояды. Өйткені көптеген пайдалы мәміле дәл осы себептен шығынды мәмілеге айналады.
Тейк-профиттің негізгі кемшілігі қосымша пайдадан айырылуға байланысты. Баға тейк-профит деңгейінен әрі қарай қозғалғанда, мәміле әлдеқашан жабылып қояды да, сол қосымша қозғалыстан пайда алу мүмкіндігі жоғалады.
Бұл кемшіліктердің көбі тейк-профиттің қалай орнатылғанынан туындайды. Жиі кездесетін қателер де осыдан басталады.
Тейк-профитке қатысты жиі кездесетін қателер
Ең жиі кездесетін қате: тейк-профитті мәміле ашылғанға дейін емес, ашылғаннан кейін таңдау.
- Тейк-профитті мәмілеге кіргеннен кейін орнату шығу деңгейін қорқыныш пен үміттің ықпалымен таңдауға әкеледі. Тейк-профит деңгейін сауда жоспарының бір бөлігі ретінде мәмілені ашпас бұрын таңдаңыз.
- Нарықтың қалыпты қозғалыс ауқымынан тым алыс қойылған тейк-профитке баға сирек жетеді. Нарықтың әдетте қаншалықты қозғалатынын тексеріп, тейк-профитті сол ауқымның ішінде ұстаңыз.
- Стоп-лосспен салыстырғанда кіру бағасына тым жақын қойылған тейк-профит бірнеше шығынның көптеген шағын пайданы жоққа шығаруына әкеледі. 10 мәміленің 7-еуінен әрқайсысы $100 пайда тауып, қалған 3-еуінің әрқайсысынан $300 жоғалтқан трейдер қорытындысында $200 шығынға ұшырайды. Сондықтан тейк-профит қашықтығын стоп-лосс қашықтығымен үйлестіріңіз.
- Мәміле барысында тейк-профитті әрі қарай жылжыту жоспарлы шығуды жорамалға айналдырады. Тейк-профитті бастапқы орнында қалдырыңыз немесе шығу деңгейінің бағаның соңынан жылжығанын қаласаңыз, жылжымалы стопты қолданыңыз.
- Тейк-профитті стоп-лосссыз қолдану әрбір пайдалы мәміленің табысын шектеп, әрбір шығынды мәміленің шығынын шектеусіз қалдырады. Екі шығу деңгейі де мәмілеге кірмей тұрып белгіленуі үшін әр тейк-профитпен бірге стоп-лосс қойыңыз.
- Қысқа позицияларда спредті ескермеу графиктегі Bid бағасы тиісті деңгейге тигенде тейк-профиттің іске қосылмай қалуына әкелуі мүмкін. Қысқа позицияның тейк-профиті Ask бағасы бойынша іске қосылады. Ask бағасы Bid бағасынан спред мөлшеріне жоғары болады. Сондықтан қысқа позицияға тейк-профит қойған кезде спредті ескеріңіз.
Тағы бір жиі туындайтын түсінбеушілік: тейк-профит жай ғана басқа атаумен берілген лимиттік ордер ме?
Тейк-профит пен лимиттік ордердің айырмашылығы
Тейк-профит тек ашық мәмілені жабады, ал лимиттік ордер мәмілені белгіленген бағамен немесе одан тиімді бағамен аша да, жаба да алады. Көптеген платформада тейк-профит ордердің жеке түрі ретінде көрсетіледі, ал іс жүзінде ол брокерге байланысты лимиттік немесе нарықтық ордер ретінде орындалады.
| Сипаттама | Тейк-профит | Лимиттік ордер |
|---|---|---|
| Мақсаты | Ашық мәмілені пайда деңгейінде жабады | Мәмілені белгіленген бағамен немесе одан тиімді бағамен ашады не жабады |
| Ашық мәмілеге байланыстылығы | Иә | Әрдайым емес |
| Орындалуы | Брокерге байланысты лимиттік немесе нарықтық ордер ретінде | Белгіленген бағамен немесе одан тиімді бағамен; орындалмай қалуы да мүмкін |
Тейк-профит ордері туралы жиі қойылатын сұрақтар
Саудада TP нені білдіреді?
Саудада TP тейк-профитті, яғни мәмілені белгіленген пайда деңгейінде автоматты түрде жабатын ордерді білдіреді. Акциялар жөніндегі талдамалық есептерде TP нысаналы баға дегенді де білдіруі мүмкін. Бұл талдаушы акция жетеді деп күтетін баға.
Тейк-профит ордерін өзгертуге немесе жоюға бола ма?
Иә, тейк-профит ордері іске қосылғанға дейін оны кез келген уақытта өзгертуге немесе жоюға болады. MT4 және MT5 платформаларында мәміленің «Modify» терезесін ашып, жаңа тейк-профит бағасын енгізіңіз немесе тейк-профитті алып тастау үшін «Take Profit» өрісіне нөл қойыңыз.
Тейк-профит ордерінің сіз белгілеген бағамен орындалуына кепілдік бар ма?
Жоқ, тейк-профит ордерінің дәл сіз белгілеген бағамен орындалуына кепілдік берілмейді. Нарықтық ордер ретінде орындалатын тейк-профит баға жылдам өзгеретін нарықта мәмілені сәл өзгеше бағамен жабуы мүмкін, ал өтімділігі төмен нарықтағы ірі мәміле бөліктерге бөлініп орындалуы мүмкін.
Бір мәміледе бірнеше тейк-профит қолдануға бола ма?
Иә, мәмілені бірнеше шағын мәмілеге бөліп, әрқайсысына жеке тейк-профит қою арқылы бірнеше тейк-профит қолдануға болады. MT5 платформасында әр мәміледе бір ғана «Take Profit» өрісі бар, сондықтан бірнеше тейк-профит үшін бірнеше мәміле қажет. Мұның кемшілігі: баға ең алыс тейк-профитке жеткен жағдайда жалпы пайда азырақ болады.
Тейк-профитті қолданған дұрыс па, әлде жылжымалы стопты ма?
Тейк-профит мәмілені бекітілген деңгейде жабады, ал жылжымалы стоп мәміле сізге тиімді бағытта қозғалғанда бағаның соңынан жылжып, баға кері шегінгенде мәмілені жабады. Тейк-профит алда қарсылық сияқты айқын деңгейі бар мәмілеге қолайлы, ал жылжымалы стоп аяқталу нүктесі айқын емес күшті трендке сай келеді.
Ұзақ мерзімді инвесторлар тейк-профит ордерлерін қолдануы керек пе?
Тейк-профит ордерлері ұзақ мерзімді инвестициялаудан гөрі қысқа мерзімді мәмілелерге қолайлырақ. Ұзақ мерзімді инвестор тейк-профит қойса, инвестиция құны одан кейін жылдар бойы өсе берсе де, пайданы сол деңгеймен шектейді. Сондықтан кейбір ұзақ мерзімді инвесторлар шығу шешімін өздері қайта қарастырады немесе оның орнына жылжымалы стопты қолданады.



















