
АҚШ долларының индексі (DXY) жұма күнгі Еуропа сессиясында күн ішіндегі шығындарын қысқартып жатыр, бірақ қалыпты төмендеу үрдісін сақтап отыр, өйткені жасанды интеллект (AI) секторындағы акциялардың жаппай сатылуы долларға әсер ете бастады. АҚШ долларының алты басқа валютаға қатысты құнын өлшейтін DXY 103,70 минимумынан серпілгеннен кейін 103,88 деңгейінде саудаланып жатыр. Дегенмен ол бейсенбідегі 103,96 максимумынан төмен қалып отыр.

Осы аптаның басында жарияланған Федералдық резерв жүйесінің (ФРЖ) қазан айындағы отырысының қатаң саясатқа бейімділікті көрсеткен хаттамасы орталық банк алдағы айларда мөлшерлемелерді көтеру қарқынын жеделдетеді деген үмітті күшейтті. ФРЖ өкілдерінің ақша-кредит саясатын одан әрі қатаңдатуға шақырған пікірлері бұл күтулерді нығайтып, АҚШ долларына қосымша қолдау көрсетті.
Алайда жұма күнгі Азия сессиясында доллар біршама төмендеді. Себебі көпшілік күткен Anthropic IPO-сы, яғни қор нарығы тарихындағы ең ірі бастапқы орналастыру, жасанды интеллект серпінінің орнықтылығына деген сенімді арттыра алмады.
Осы орайда Commerzbank сарапшылары «жасанды интеллект саласындағы инвестициялық серпін соңғы кезде АҚШ экономикасына, сол арқылы долларға да маңызды қолдау көзі болғанын» еске салады, өйткені «АҚШ акциялар нарығына елеулі көлемде шетелдік капитал құйылды».
Алдағы жағдайға қатысты сарапшылар «егер жасанды интеллект серпінінің орнықтылығына күмәннің күшеюі АҚШ акциялар нарығында күрт түзетуге әкелсе, осы капитал ағындарының кері бұрылуы да долларға ауыр соққы беруі мүмкін» деп болжайды.
Осыған ұқсас пікір білдірген Brown Brothers Harriman стратегтері «АҚШ-тың ұзақ мерзімді бағалы қағаздарына шетелдік сұраныстың басым бөлігі акцияларға тиесілі екенін және бұл сұранысты жеке инвесторлар қалыптастыратынын» атап өтеді. Бұл АҚШ акциялары күрт түзетілген жағдайда долларды осал етуі мүмкін. Олардың пікірінше, мұндай жағдайда АҚШ доллары үшін негізгі сұрақ: «Егер АҚШ акциялары құлдыраса, шетелдік қаражат АҚШ қазынашылық облигацияларына ауыса ма, әлде өз еліне қайтa ма?» BBH «қаражат қазынашылық облигацияларға ауысады деген болжамға көбірек бейім». Олардың ойынша, мұндай өзгеріс «шетелдік инвесторлардың АҚШ активтеріне қызығушылығын сақтап, АҚШ долларына қолдау көрсетуі тиіс».
АҚШ доллары (USD) Америка Құрама Штаттарының ресми валютасы, сондай-ақ жергілікті банкноттармен қатар айналымда жүретін бірқатар басқа елдердің іс жүзіндегі валютасы. 2022 жылғы деректерге сәйкес, ол әлемдегі ең көп саудаланатын валюта: дүниежүзілік валюта нарығы айналымының 88%-дан астамы, яғни тәулігіне орта есеппен 6,6 трлн долларлық мәмілелер осы валютаға тиесілі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ доллары британ фунтын алмастырып, әлемдік резервтік валютаға айналды. Өз тарихының басым бөлігінде АҚШ доллары алтынмен қамтамасыз етілді. Бұл 1971 жылы Бреттон-Вудс келісімі аясында алтын стандарты жойылғанға дейін жалғасты.
АҚШ долларының құнына әсер ететін ең маңызды фактор Федералдық резерв жүйесі (ФРЖ) қалыптастыратын ақша-кредит саясаты болып табылады. ФРЖ-ның екі міндеті бар: баға тұрақтылығын қамтамасыз ету (инфляцияны бақылау) және толық жұмыспен қамтуға ықпал ету. Осы екі мақсатқа жетудің негізгі құралы пайыздық мөлшерлемелерді реттеу болып саналады. Бағалар тым жылдам өсіп, инфляция ФРЖ-ның 2% нысаналы деңгейінен асып кеткенде, ФРЖ мөлшерлемелерді көтереді, бұл АҚШ долларының нығаюына ықпал етеді. Инфляция 2%-дан төмендесе немесе жұмыссыздық деңгейі тым жоғары болса, ФРЖ пайыздық мөлшерлемелерді төмендетуі мүмкін, бұл долларға қысым жасайды.
Төтенше жағдайларда Федералдық резерв жүйесі қосымша доллар шығарып, сандық жұмсарту (QE) саясатын да жүргізе алады. QE барысында ФРЖ тоқырауға ұшыраған қаржы жүйесіндегі несие ағынын едәуір ұлғайтады. Бұл банктер контрагенттің дефолтқа ұшырауынан қауіптеніп, бір-біріне несие бермегендіктен несиелендіру тоқтап қалған кезде қолданылатын стандартты емес саясат шарасы. Пайыздық мөлшерлемелерді жай ғана төмендету қажетті нәтижеге жеткізуі екіталай болғанда, ол соңғы амал ретінде қолданылады. ФРЖ 2008 жылғы жаһандық қаржы дағдарысы кезінде туындаған несие тапшылығына қарсы күресте осы құралды таңдады. Оның аясында ФРЖ қосымша доллар шығарып, сол қаражатқа негізінен қаржы ұйымдарынан АҚШ мемлекеттік облигацияларын сатып алады. QE әдетте АҚШ долларының әлсіреуіне әкеледі.
Сандық қатаңдату (QT) кері үдеріс болып табылады: Федералдық резерв жүйесі қаржы ұйымдарынан облигациялар сатып алуды тоқтатады және иелігіндегі облигациялардың өтеу мерзімі келгенде қайтарылған негізгі соманы жаңа сатып алуларға қайта инвестицияламайды. Әдетте бұл АҚШ долларына оң әсер етеді.